Trong nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế thế giới, việc thực hiện quyền sở hữu trí tuệ, đăng ký nhãn hiệu hàng hoá, xây dựng và bảo vệ thương hiệu giữ vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Trường hợp đáng tiếc sau đây ở TP.HCM của một doanh nghiệp là một ví dụ sinh động về vấn đề này. 
Đó là trường hợp một thương hiệu nổi tiếng với mức tăng trưởng 20% năm bị mất cắp, doanh thu giảm đi một nửa - Hán Sinh giật mình khi thương hiệu của mình xây dựng 20 năm qua đang bị Hàn Sinh sử dụng và đem đi đăng ký bảo hộ.Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Cơ Điện & Điện tử Hán Sinh, nguyên là Cơ sở Đông Á có trụ sở tại 886/4 Trần Hưng Đạo, phường 7, quận 5, TP.Hồ Chí Minh. Công ty này ra đời và hoạt động từ những năm 1995. Đã được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp Giấy chứng nhận Đăng ký nhãn hiệu hàng hóa số: 18270 ngày 21/9/1995, với nhãn hiệu HANSHIN.
Trong năm 1995, Công ty Hán Sinh cho ra đời thêm một nhãn hiệu có hình chữ HS nằm trong vòng tròn có hình tia sét. Hai thương hiệu này đã nổi tiếng trên thị trường và được người tiêu dùng chấp nhận. Doanh thu của Hán Sinh tăng lên theo năm tháng sánh cùng với các thương hiệu ngành ổn áp như LIOA, ROBOT, AST v.v.. Thế nhưng, từ năm 2008, trên thị trường có một công ty có cái tên giống Công ty Hán Sinh đến 99,9%, đó là Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Cơ điện và Điện tử Hàn Sinh. Công ty này ngang nhiên sử dụng 02 thương hiệu của Hán Sinh, chỉ khác đi một vài chi tiết nhỏ, ví dụ như HANSHIN thành HANSINCO. Người tiêu dùng không thể nào phân biệt được, cả vỏ thùng và kiểu dáng chiếc ổn áp cũng giống nhau như hai giọt nước.
Nhưng oái oăm thay là khi doanh thu của Hán Sinh giảm xuống từng ngày đến khi chỉ còn ½ thì Hán Sinh mới nghĩ đến việc đòi lại thương hiệu xương máu của mình. Nhưng Hàn Sinh đã chưng ra 2 bằng bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa của Cục Sở hữu trí tuệ cấp còn mới tươi. Trong khi đó nhãn hiệu HANSHIN có hình của Hán Sinh lại chưa đăng ký với Cục Sở hữu trí tuệ. Còn nhãn HANSHIN kia đăng ký từ năm 1990 đã hết hạn.
Trả lời về việc này, ông Mạch Triển Quyền, con trai của Giám đốc Mạch Bội Cang, người trực tiếp xây dựng đầu tư và quản lý Hán Sinh từ ngày đầu chỉ vò đầu bứt tai kêu khổ.
Bài học nỏ thần lặp lại. Chuyện kể rằng, từ cách đây 18 năm có một người thợ từ miền Bắc vào xin việc với vị trí học nghề, là một công nhân quấn dây, nhưng thông minh chăm chỉ, chịu khó và giỏi giang. Người này đã từng bước được chủ Hán Sinh thương yêu như con trong nhà và giao hết quyền hành. Với chức Phó giám đốc kinh doanh, mọi việc quan hệ ngoại giao, bán hàng đều giao cho người này đảm nhiệm. Mỗi năm Hán Sinh chia cho người này hàng tỷ đồng từ lợi nhuận thu được. Miếng cơm sẻ nửa, công việc cùng chung tay gánh vác. Người này cần gì Hán Sinh cố gắng lo giúp đỡ, từ việc ông Mạch Bội Cang nhượng quyền cho Tổ hợp riêng của người này được dùng nhãn hiệu để sản xuất một số mặt hàng mà Hán Sinh không sản xuất như ổ cắm điện, máng đèn. Rồi từ từ khi Tổ hợp này lấy tên là Hằng Sinh và năm 2008 ông Phạm Văn Tuyến chính thức xin rời Hán Sinh ra thành lập một công ty mới: Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Cơ Điện & Điện tử Hàn Sinh; Công ty mới này chỉ khác Công ty cũ (mà ông Phạm Văn Tuyến đã làm) có một cái dấu “sắc” thành dấu “ huyền”, và đã nhẹ nhàng lấy 2 thương hiệu của Hán Sinh đi đăng ký ở Cục Sở hữu trí tuệ. Từ đội ngũ công nhân lành nghề đến mẫu mã bao bì của Hán Sinh đều bị Hàn Sinh lạm dụng, sử dụng trong sản xuất-kinh doanh thu lợi cho mình một cách ngang nhiên...
Thương hiệu của Hàn sinh trong một thời gian ngắn được tích cực quảng bá và tham gia nhiều giải thưởng để đem về một seri cúp. Tài sản trí tuệ của Hán Sinh xây dựng 20 năm bỗng chốc bị mất một cách nhẹ nhàng.
Lúc này Hán Sinh mới tìm tư vấn, mới đi hỏi và biết theo Luật Sở hữu trí tuệ thì sẽ đòi lại được tài sản to lớn của mình.
Song việc đòi lại hoàn toàn không đơn giản khi nhãn hiệu ấy của Hán Sinh đăng ký ở Camphuchia chứ không đăng ký ở Việt Nam. Nhãn hiệu đăng ký từ năm 1990 nhưng lại không gia hạn, trong khi đó Hán Sinh vẫn qua Công ty Sở hữu trí tuệ Song Ngọc đăng ký mấy cái văn bằng bảo hộ cho nhãn hiệu không sử dụng. Hỏi ra mới biết việc đăng ký này trước đây Hán Sinh giao toàn bộ cho Phó giám đốc Phạm Văn Tuyến và đăng ký qua đại diện Doanh nghiệp dịch vụ Song Ngọc.
Nay, ông Phạm Văn Tuyến mở Công ty Hàn Sinh và làm giám đốc đem các nhãn hiệu của Hán Sinh đến Song ngọc đăng ký, dù đơn vị sở hữu trí tuệ này biết nhãn hiệu của Hán Sinh nhưng vẫn làm thủ tục đăng ký cho đơn vị khác là Công ty Hàn Sinh.
2 thương hiệu giống nhau thế này làm sao phân biệt
Tình ngay nhưng lý không ngay, Hán Sinh đau đầu khi nghĩ đến việc đi đòi thương hiệu, song mấy chục tỷ đồng thất thoát trong 02 năm bị mất thương hiệu làm cho Hán Sinh gần kiệt quệ. Khi hiểu được tài sản máy móc, nhà xưởng của mình không bằng ¼ giá trị của 2 cái thương hiệu, Hán Sinh đành đi gõ cửa các cơ quan chức năng.
Nhưng vì việc chiếm đoạt thương hiệu HANSHIN đã được chuẩn bị rất quy mô lâu dài và chi tiết. Bước một, tháng 5 năm 2004, ông Tuyến mở Cơ Sở Điện & Điện Tử Hằng Sinh, địa chỉ: 584 Phạm Văn Chí - P.8 - Q.6 - TP. Hồ Chí Minh. Lúc này, ông Tuyến dùng tình cảm để xin ông Mạch Bội Cang sử dụng nhờ thương hiệu. Bước 2, đến tháng 9 năm 2008, chuyển đổi thành Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Cơ điện & Điện tử Hàn Sinh, trụ sở tại: 35 - 37 đường Số 11 - P.10 - Q.6 - TP. Hồ Chí Minh. Quá trình chuẩn bị 6 năm qua được tính toán kỹ lưỡng, đi từng bước một để rồi Hàn Sinh chiếm đoạt gọn gàng từ thương hiệu đến kiểu dáng bao bì của Hán Sinh. Lúc ông Tuyến được giao nhiệm vụ phụ trách sở hữu trí tuệ của Công ty Hán Sinh nhưng ông lại “vô tình” bỏ quên việc đăng ký nhãn hiệu của Hán Sinh để sau đó lấy nó đăng ký cho Công ty Hàn Sinh.
Khi Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Cơ Điện & Điện tử Hàn Sinh ra đời đã nhanh chóng tham gia các giải thưởng được tổ chức bằng cách đóng tiền, đồng thời quảng cáo rần rộ để tạo ra ngụy chứng cho việc chiếm đoạt thương hiệu của Hán Sinh.
Hiện nay, Cục Sở hữu trí tuệ đang nghiên cứu giải quyết còn Hán Sinh thì mỗi ngày bị thiệt hại mấy trăm triệu đồng vì thương hiệu, nhãn hiệu sản phẩm hàng hóa của mình bị cướp đoạt. Bài học quá đắt giá cho các doanh nghiệp khi không nắm được những kiến thức sở hữu trí tuệ, không xác định được giá trị của Thương hiệu.
Một vấn đề nữa cũng đặt ra cho các doanh nghiệp khi có những doanh nghiệp khác cố tình lấy tên giống như tên của mình, như trường hợp trên, thì phải nhanh chóng làm đơn đề nghị Sở Kế hoạch-Đầu tư bắt họ đổi tên, vì việc này đã quy định rõ tại Điều: 32.33. 34 – Luật Doanh nghiệp của Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam số 60/2005/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2005. Ngày 20/9/2010 vừa qua, Hán Sinh mới gửi đơn lên Sở Kế hoạch-Đầu tư TP. Hồ Chí Minh để đề nghị Sở đổi lại tên của Hàn Sinh. Việc đặt tên giống 99,9% kia là ý đồ xuất phát từ động cơ không chính đáng và vi phạm Luật Doanh nghiệp, vi phạm Quyền sở hữu trí tuệ. bao bì giống nhau khó phân biệtChủ doanh nghiệp không thể giao phó việc xây dựng thương hiệu cho một người khác để khi mất nỏ thần rồi mới biết nguy cơ. Nhưng may chúng ta đang sống trong thời đại pháp quyền nên Cục Sở hữu trí tuệ đang xem xét và chắc chắn trong một ngày gần nhất sẽ đòi lại tài sản bị đánh cắp về cho khổ chủ.
Đây cũng là bài học mà các doanh nghiệp không nên bỏ qua.
Hanshin đạt giải thưởng khi Hàn Sinh chưa ra đời
Theo thuonghieugroup.com
Cập nhật: 25/09/2010