Hệ thống tư vấn quản trị DN của Nhật Bản (shindanshi) đã và đang góp phần không nhỏ vào sự thành công của các DN Nhật Bản trên thế giới, trong đó có hệ thống các DNNVV, các định chế tài chính và hệ thống ngân hàng. Hệ thống này đang được gợi ý đưa vào áp dụng, trước tiên tại hệ thống các ngân hàng và các tổ chức tài chính tại VN. Shindanshi hiểu theo nghĩa tiếng Việt là Người thăm khám (kiểm tra hiện trạng sức khỏe) DN, còn gọi là chẩn đoán viên DN hoặc bác sĩ DN.
Ở Nhật Bản, shindanshi được coi là một nghề chính danh được Chính phủ Nhật Bản thừa nhận và cấp chứng chỉ. Shindanshi có thể làm nhiều công việc khác nhau như tư vấn về quản trị DN hoặc đảm nhận những vị trí quản lý hoặc chuyên viên cao cấp ở các tổ chức như ngân hàng, tập đoàn, DN vừa và nhỏ, thậm chí là những DN siêu nhỏ với quy mô gia đình. Họ sử dụng kiến thức quản lý của mình để điều hành hoạt động kinh doanh. Cũng có không ít shindanshi làm việc trong các cơ quản quan lý nhà nước, tổ chức hỗ trợ DN vừa và nhỏ, tổ chức hợp tác, tổ chức phi chính phủ...
Tại Nhật Bản, các tổ chức tài chính rất tin tưởng vào shindanshi. Có thể nói, dưới sự kiểm tra và đánh giá của shindanshi, các tổ chức tài chính có thể biết rõ tình hình hoạt động kinh doanh của đối tác có nhu cầu sử dụng vốn. Từ kết quả này, họ có thể đưa ra những quyết định giải ngân hiệu quả. Ngay cả khi chưa thể vay tiền từ các tổ chức tài chính, những đánh giá và hỗ trợ của shindanshi cũng giúp DN biết được điểm mạnh và yếu của mình, qua đó cải tiến hoạt động kinh doanh. Điều này cho phép các tổ chức tài chính có thể tin tưởng vào kết quả và hiệu quả của hoạt động đánh giá, kiểm tra và tư vấn DN của các shindanshi.
Những hỗ trợ và xác nhận của shindanshi giúp các tổ chức tài chính có thể tài trợ vốn tới đúng những đối tượng cần thiết, đảm bảo tỷ lệ nợ xấu ở mức có thể chấp nhận được. Các DN được (và chấp nhận) shindanshi kiểm tra và chứng nhận luôn là những DN có khả năng phát triển và cơ hội trở thành khách hàng của các tổ chức tài chính sau này rất lớn.
Hơn 60 năm qua, các ngân hàng thương mại của Nhật Bản cho thấy shindanshi rất lợi hại đối với hoạt động của ngân hàng. Shindanshi là nhà tư vấn chuyên nghiệp, những đánh giá của họ sẽ là lời đảm bảo về thực trạng tình hình DN mà căn cứ vào đó, ngân hàng có thể quyết định cấp vốn.
Tuy nhiên, cho dù ở Nhật Bản, hệ thống shindanshi đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động của các ngân hàng nhưng quá trình triển khai hệ thống này sang một số quốc gia trong khu vực Đông Nam Á cho thấy, lợi ích của hệ thống đối với lĩnh vực ngân hàng lại rất hạn chế. Tại các quốc gia đã được Nhật Bản giúp đỡ xây dựng hệ thống bao gồm Thái Lan, Indonesia, Philippines, và Malaysia thì chưa có quốc gia nào phát huy được mối liên kết giữa ngân hàng và shindanshi như ở hệ thống nguyên bản của Nhật Bản. Điều này làm mất đi tính lợi hại của shindanshi trong hoạt động của các ngân hàng.
Trong dự thảo kế hoạch hành động của Sáng kiến chung VN - Nhật Bản giai đoạn 3 nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, tăng khả năng cạnh tranh của VN, một trong những nhiệm vụ được ưu tiên thực hiện trong thời gian tới là nghiên cứu để triển khai hệ thống shindanshi ở VN. Xuất phát từ thực trạng hoạt động của các NHTM, hoạt động tư vấn quản trị DN ở VN và kinh nghiệm của Thái Lan trong xây dựng hệ thống shindanshi, thiết nghĩ, quá trình triển khai shindanshi ở VN nên tập trung thực hiện thí điểm đối với các cán bộ ngân hàng trước tiên.
Cơ sở cho đề xuất này chính là do mối liên kết giữa các ngân hàng và shindanshi là một mắt xích quan trọng cần được củng cố và tăng cường để tạo ra hiệu quả hoạt động cho cả ngân hàng lẫn DN và cuối cùng là toàn bộ nền kinh tế và đây cũng là mắt xích khó tạo ra nhất. Trong khi đó, không sớm thì muộn, các DN ở VN cũng phải nhận ra được lợi ích từ dịch vụ tư vấn mà các shindanshi cung ứng và sẽ sử dụng dịch vụ này như một thói quen trong quá trình giải quyết các vấn đề.
Việc tập trung đào tạo kiến thức tư vấn quản trị DN dành cho các cán bộ ngân hàng một mặt giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho ngành ngân hàng, giải quyết tồn tại được cho là rất cấp bách đối với ngành này trong giai đoạn hiện nay, mặt khác củng cố niềm tin của các ngân hàng đối với các tư vấn viên quản trị kinh doanh. Niềm tin này sẽ là cơ sở cho mối liên kết ngân hàng - tư vấn quản trị DN về sau này. Mối liên kết chặt chẽ đó sẽ giúp các ngân hàng tin tưởng vào các đánh giá và đề xuất của tư vấn viên quản trị DN và quyết định cấp vốn căn cứ vào những đánh giá của họ. Đây chính là điều mà ngay cả Thái Lan, một đất nước được cho là triển khai hệ thống shindanshi rất thành công cũng chưa làm được.
Hi vọng rằng, việc tổ chức thí điểm shindanshi cho hệ thống ngân hàng và các định chế tài chính đó sẽ được thực hiện và góp phần nâng cao hiệu quả của hệ thống ngân hàng thương mại nói riêng và toàn hệ thống các tổ chức tài chính nói chung. Tất nhiên, việc ứng dụng linh hoạt hệ thống này nhằm thích nghi với môi trường kinh doanh hiện tại của VN đã và đang phải tiếp tục đề ra nhưng nếu không thực hiện, chúng ta khó có thể có được một hệ thống các mối quan hệ ràng buộc hữu ích giữa các bên (DN, ngân hàng và shindanshi), khó phát huy được tính liên kết, hỗ trợ và hợp tác, một xu hướng hiển nhiên trong nền kinh tế thị trường đầy biến động ngày nay.
Nguồn từ DDDN
Theo thuonghieugroup.com
Cập nhật: 05/01/2011