Trong giới ngân hàng tài chính Việt Nam, có lẽ Nguyễn Văn Lê là Tổng giám đốc ít xuất hiện nếu xét về góc độ cá nhân, về chuyện cá nhân trên các phương tiện truyền thông. Nếu muốn bắt gặp Lê trên phương diện này thì cũng chỉ ở việc Lê nói về một vài hoạt động của SHB.Cũng nhiều người đặt ra câu hỏi tại sao Lê trẻ, có tài năng, thực lực mà lại ít xuất hiện như vậy ? Tôi thì không hỏi ! Vì tôi vẫn thường gọi Lê là “sức trẻ thầm lặng”. Học hỏi liên tục, cống hiến nhiều, gần gũi, thân thiện, làm nhiều việc mạnh mẽ, quyết đoán nhưng ít “ồn ào” là điều mà tôi muốn nói về Nguyễn Văn Lê - Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB).
Gần... để học lẫn nhau
Dù không ồn ào, nhưng hầu như khi nhận xét về Lê, ai cũng vậy, cả người của SHB, đối tác hay những người ở ngoài, cả lãnh đạo lẫn nhân viên đều có chung cách nói như vậy - dễ gần, thân thiện, quyết đoán trong công việc, dám nghĩ, dám làm nhưng lại rất chắc chắn trong công việc.
Nói dễ gần, thân thiện là nói chung chung. Với những người làm ở SHB thì họ nói gần hơn, sát hơn và cụ thể hơn - đó là sự gần gũi và chia sẻ trong công việc với nhân viên, là sự sẻ chia lo toan, trách nhiệm, gánh nặng với lãnh đạo.
Chuyện Lê, với cương vị là TGĐ nhưng thường xuyên làm việc tới 9 - 10 h tối hàng ngày và thường xuyên công tác nhưng công việc điều hành SHB vẫn không bị gián đoạn mà luôn trôi chảy nhanh chóng và kịp thời đã trở thành chuyện “đương nhiên” đối với nhân viên các phòng ban và các chi nhánh của SHB.
Những ngày mới chuyển trụ sở về Hà Nội với bộn bề công việc phải lo toan về định hướng chiến lược, về phát triển thị trường, về các giải pháp công nghệ, về việc tìm kiếm hướng đi riêng cho mình, về hỗ trợ doanh nghiệp… nhưng chúng ta thường xuyên bắt gặp Lê tại các phòng ban, bộ phận – cùng nhân viên bàn thảo, xử lý những vấn đề cụ thể. Hết có mặt ở các phòng ban nghiệp vụ, Lê lại trực tiếp tham gia triển khai các dịch vụ sản phẩm mới tại hầu hết các chi nhánh, văn phòng giao dịch ở các tỉnh, thành. Mỗi lần cùng với nhân viên làm việc là một lần hiểu họ, hiểu chính mình và tìm được những điểm riêng, những giải pháp để đưa ngân hàng phát triển tốt hơn – Lê tâm sự. Trong một lần trao đổi về kinh nghiệm trong vấn đề sử dụng nguồn lực, về sự điều hành, quản lý, Lê đã từng nói rất nhiều, rất tâm huyết về việc cá nhân mình có được như hôm nay, đươc trưởng thành cũng nhờ việc học từ chính nhân viên. Việc học từ lãnh đạo và học từ nhân viên phải luôn song hành với nhau – Lê nhấn mạnh – xem nhân viên không chỉ là bạn, là người trong một đại gia đình mà còn là người thầy của mình, thầy và trò của nhau. Mà muốn có điều đó thì phải cùng làm việc, trao đổi trực tiếp với họ, kể cả những công việc cụ thể nhất. Làm việc cụ thể với họ thì mới biết được ai là người giỏi, thì mới thưởng phạt nghiêm minh (công tâm), mới dùng người đúng vị trí. Họ (nhân viên) học mình và mình học họ - một điều tưởng như đơn giản nhưng làm được thật khó. Lê đã làm được điều khó đó. Vì vậy, rất nhiều sáng kiến, giải pháp cụ thể của cán bộ nhân viên từng phòng, ban đã giúp SHB thực hiện được định hướng, chiến lược phát triển của mình.
Sẻ chia cùng doanh nghiệp
SHB là một trong những ngân hàng được đánh giá là phát triển rất nhanh, mạnh trong thời gian qua, nhất là việc thu hút lượng khách hàng là các doanh nghiệp. Một trong những nguyên nhân quan trọng làm nên điều đó chính là sự sẻ chia cùng khách hàng, cùng doanh nghiệp từ chiến lược, định hướng và những giải pháp cụ thể của SHB. Mà muốn sẻ chia thì phải có thực lực. Mà thực lực đó được xuất phát từ sự cộng sinh, hỗ trợ lẫn nhau. Điều đó SHB đã làm được và làm rất tốt. Và người say mê với cái mà tôi gọi là “thuyết cộng sinh”. Đó là Nguyễn Văn Lê. Lê cũng như SHB không phải chỉ có việc cho vay tiền mà xa hơn, đáng quý hơn là sự nhận định, hỗ trợ, tư vấn cho chính khách hàng của mình trong từng dự án cụ thể. Và cái hay của điều đó là những dự án đó đều thành công, không có dự án nào thất bại. Chính điều đó không những mang lại lợi nhuận cho các DN mà còn mang lại nhiều cái được cho SHB, nhất là chữ tín. Có người nói SHB nổi tiếng một phần cũng nhờ bóng đá (Đội bóng SHB Đà Nẵng). Điều đó cũng đúng, nhưng chỉ một phần nhỏ còn với tôi, SHB thành công là nhờ có chiến lược kế hoạch kinh doanh định hướng rất rõ ràng phù hợp với từng thời điểm và luôn tạo sự khác biệt trong cạnh tranh và đặc biệt là luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, khách hàng đối với SHB cũng như cá nhân Lê xem khách hàng là đối tác là những người bạn hàng trên bước đường kinh doanh.
Có lần Lê nói với tôi: “Khi doanh nghiệp cần tới ngân hàng có nghĩa là họ đang khó khăn về vốn, mà có khó khăn thì mới tìm đến nhau. Lúc ấy mình phải nghĩ cách giúp họ”. Câu này đã có nhiều người nói, nhất là những người làm việc trong lĩnh vực ngân hàng hay chính các DN, hộ sản xuất kinh doanh hay khách hàng cá nhân. Nhưng mấu chốt nằm ở chỗ giúp như thế nào ? Tôi biết SHB đã từng cho nhiều khách hàng vay tiền đầu tư dự án khi mà nhiều ngân hàng khác đã từ chối vì không có tài sản thế chấp. Tại sao? Có liều lĩnh quá không ? Với Lê và SHB thì không có gì liều lĩnh cả và cái hay của họ là cho vay tiền nhưng không hề thấy mạo hiểm. Để làm được này nói như Lê là mình phải thực sự hiểu họ (khách hàng ) và hiểu dự án kinh doanh đó như thế nào? Có khả thi không? Mình và anh em phải xuống tận nơi tìm hiểu tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thật kỹ càng. Tiếp theo là tìm hiểu về dự án, từ đó đưa ra những tư vấn cụ thể, đưa ra được các giải pháp giúp cho họ, kể cả về mức độ vốn vay cũng có thể thay đổi. Đôi khi còn đưa ra đề xuất tăng vốn vay lên nếu dự án tính khả thi cao đóng góp nhiều cho xã hội. Muốn làm được điều đó thì không những Lê mà những nhân viên của anh đều phải là những người có năng lực ở nhiều lĩnh vực sản xuất kinh doanh chứ không đơn thuần là chỉ có khả năng, năng lực ở ngành ngân hàng tài chính. Nói về vấn đề này nhiều chuyên gia và chính các doanh nghiệp, khách hàng cá nhân đều có chung một nhận định: SHB đã tập hợp được một đội ngũ nhân viên trẻ, giàu nhiệt huyết,có năng lực tài chính cũng như khả năng thẩm định, tư vấn về dự án sản xuất kinh doanh trong hầu hết các lĩnh vực giỏi, rất giỏi, từ công nghiệp, xây dựng, khoáng sản, kinh doanh dịch vụ,xuất nhập khẩu … đủ cả. Không những giỏi mà họ còn là những người chịu khó, chịu vất vả. Nói đến chuyện vay tiền của ngân hàng, cũng có nhiều doanh nghiệp cứ nghĩ đến chuyện chung chi. Với SHB điều đó đã, đang và sẽ không bao giờ tồn tại. Nhiều dự án, việc thẩm định phải rất kỳ công, mất nhiều thời gian đi lại, kể cả ở vùng sâu, vùng xa nhưng nhân viên của SHB đều làm rất tốt, không hề có một đòi hỏi nào dù là nhỏ nhất. Đó là giá trị lớn nhất, là uy tín lớn nhất mà doanh nghiệp nào, ngân hàng nào muốn phát triển đều phải có. Mà có được điều đó thì người đứng đầu, người điều hành phải thực sự có được chữ tâm gắn với chữ tài. Tôi đã từng được nghe hai phía tâm sự: Một là nhân viên cho vay của SHB và một là doanh nghiệp được vay. Cả hai đều tâm sự việc tư vấn, cho vay về một dự án của một DN với số tiền tương đối lớn. Khi vay được tiền, phía DN cũng muốn chi một món quà (hiểu là phong bì, hiểu là lại quả cũng được) cho nhân viên cho vay, thẩm định của SHB nhưng bị từ chối quyết liệt. Dự án đó giờ rất thành công, nhưng như tâm sự của doanh nghiệp vay tiền nọ thì chính sự từ chối đó nhận quà từ nhân viên đó đã phần nào giúp DN tự tin trong việc thực hiện dự án. Đó cũng là một phần quan trọng trong cái mà tôi vẫn gọi là “thuyết cộng sinh” - Hay là ở chỗ đó.
Tôi nhấn mạnh đến từ chia sẻ với khách hàng vì như tôi đã nói cũng bởi sự gắn bó của Lê và nhân viên SHB với các khách hàng. Vì bởi nhiều DN quyết định vay vốn đầu tư, có thế chấp đường hoàng, nhưng Lê và mọi người sau khi thẩm định cũng khuyên không nên thực hiện, không nên vay. Có hiểu, có giỏi thì mới làm được điều đó, mới thuyết phục được DN, mới giúp được cho họ. Lê vẫn hay nói: “Làm kinh doanh thì lĩnh vực nào cũng khó, nhưng với ngành tài chính ngân hàng thì đặc biệt khó. Bởi vậy cần sự cần cù, chịu khó, nhạy cảm để thích ứng với những biến động của thị trường, của chính sách và chính từ sự cạnh tranh của các ngân hàng bạn. Vì vậy, mình luôn nhắc nhở anh em nhân viên phải chủ động trong công việc và đặc biệt nhất là luôn tuân thủ đạo đức nghề nghiệp".
Chiến lược và niềm tin
Sẽ có nhiều người đặt câu hỏi, Lê tham gia vào nhiều việc cụ thể như vậy thì lấy đâu thời gian dành cho việc hoạch định chiến lược? Câu hỏi này đúng, nhưng câu trả lời không quá khó. Với thời gian làm việc 16 -17h/ ngày, lịch làm việc của Lê được gọi là quá dày đặc. Trong đó phần thời gian nghiên ngẫm, bàn thảo về định hướng, về chiến lược với lãnh đạo, với anh em vẫn luôn chiếm một vị trí quan trọng. Mà trên thực tế, những vấn đề này đã được định hướng, chiến lược từ ban đầu. Vấn đề quan trọng như trên tôi đã nhấn mạnh, chính từ sự sâu sát, sẻ chia với nhân viên, với doanh nghiệp đã giúp Lê và những lãnh đạo của SHB nhanh nhạy trong việc nắm bắt cơ hội, đưa ra được những giải pháp giúp điều chỉnh kế hoạch, chiến lược. Vững tin vào định hướng, vào chiến lực nhưng vẫn phải luôn nhanh nhạy là điều mà Lê vẫn thường nói.
Hơn 10 năm về trước, khi ở tuổi 28, Lê đã đảm nhiệm vị trí Tổng giám đốc SHB (lúc đó gọi là Ngân hàng Thương mại cổ phần nông thôn Nhơn Ái). Đây được xem là một sự kiện đối với ngành tài chính, ngân hàng lúc bấy giờ. Nhơn Ái lúc đó nhỏ, vốn điều lệ thấp, nhân viên ít, địa bàn hẹp, đối tượng cho vay chủ yếu là nông dân nhưng với 12 năm điều hành trên cương vị TGĐ của Lê, đến nay SHB thực sự trở thành một ngân hàng mạnh về nhiều mặt. SHB tăng trưởng liên tục, phát triển, mở rộng liên tục trong quảng thời gian qua và luôn nhận được nhiều giải thưởng lớn. Năm 2009 được bình chọn là một trong ba cổ phiếu có tính thanh khoản cao nhất trên thị trường chứng khoán. Năm 2010 phát hành thành công 1.500 tỷ đồng trái phiếu chuyển đổi, đang chào bán 1.500 tỷ đồng mệnh giá cổ phiếu phát hành thêm, nâng vốn điều lệ từ 2.000 tỷ đồng lên 3.500 tỷ đồng. Và dự kiến SHB sẽ đạt mức vốn điều lệ 5.000 tỷ đồng vào đầu quý 2/2010. Có nhiều điều giúp SHB làm được điều đó. Với Lê thì quan trọng là niềm tin và chiến lược. Lê truyền được niềm tin đó cho những người ở SHB. Niềm tin được thể hiện bằng việc luôn cố gắng học hỏi, vươn lên, quyết làm bằng được, biết phát huy thế mạnh của mình kết hợp với việc hạn chế điểm yếu. Lê nói: “Nếu muốn có kết quả tốt, bạn phải có hành động hiệu quả dựa trên chiến lược tốt. Muốn có chiến lược tốt, bạn phải có niềm tin. Rất nhiều người luôn tìm cách để che đi điểm yếu của mình. Tôi nghĩ khác. Tại sao không dành phần lớn thời gian để phát triển điểm mạnh của mình? Ai mà không có điểm yếu và nếu chúng ta cứ loay hoay tìm cách lấp, che đậy điểm yếu thì sẽ không có đủ thời gian, công sức, nghĩ suy để phát huy điểm mạnh”. Cũng chính nhờ có niềm tin mà SHB luôn hoạch định được những chiến lược rõ ràng, lâu dài, chủ động dự báo và luôn có những điều chỉnh phù hợp với từng giai đoạn phát triển và luôn tạo ra sự khác biệt.
Trẻ, cống hiến nhiều, nhưng thầm lặng và cũng như nhiều người tôi tin vào niềm tin và chiến lược của Lê và SHB.
Theo thuonghieugroup.com
Cập nhật 18/10/2010