Các cơ quan chức năng đang mạnh tay sàng lọc dự án FDI, một việc đáng lẽ phải làm ngay từ đầu. NCĐT đã có cuộc trao đổi với ông Alan Pham, Trưởng Kinh tế gia của quỹ đầu tư VinaCapital, xung quanh việc sàng lọc dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cũng như xu hướng vốn FDI trong 6 tháng cuối năm của Việt Nam.
Ý kiến của ông về tình trạng hàng loạt dự án FDI kém chất lượng đang bị cơ quan chức năng Việt Nam “sờ gáy”?
Sàng lọc các dự án FDI là chuyện đương nhiên nhằm nâng cao chất lượng dòng vốn. Đây là việc mà các nước tiếp nhận FDI trên thế giới đã làm và Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ. Việc rà soát này cũng sẽ phản ánh lợi ích thật sự mà các dự án FDI mang đến cho Việt Nam.
Tuy nhiên, trước khi quy trách nhiệm cho nhà đầu tư nào đưa các dự án FDI kém chất lượng vào Việt Nam thì phần trách nhiệm lớn hơn phải thuộc về các cơ quan cấp phép.
Như vậy, đây là vấn đề giữa lượng và chất trong cấp phép dự án FDI?
Thời gian qua, một số địa phương đã khác dễ dãi trong việc cấp phép dự án FDI như ưu đãi về đất đai, thuế... Nhiều nơi còn chạy theo chỉ tiêu nhằm đạt cho đủ số dự án FDI cấp phép. Ngoài ra, tình trạng sang nhượng hay bán giấy phép để hưởng lợi cũng đã xảy ra. Nghĩa là, cách vận hành của các cơ quan cấp phép đầu tư vẫn còn nhiều điều bất hợp lý.
Để giải quyết triệt để, các cơ quan cấp phép phải có năng lực thẩm định tính khả thi của dự án ngay từ khi đăng ký, không nên để xảy ra tình trạng kém chất lượng rồi mới thu hồi giấy phép.
Đánh giá của ông về dòng vốn FDI tại Việt Nam trong 6 tháng đầu năm nay?
Trong nửa đầu năm nay, các lĩnh vực thu hút vốn FDI nhiều nhất là công nghiệp chế biến, sản xuất phân phối điện, khí, nước điều hòa và bất động sản du lịch, khách sạn. Tuy nhiên, tôi nhận thấy đã bắt đầu có sự dịch chuyển của dòng vốn FDI vào ngành dịch vụ bán lẻ vì các nhà đầu tư đánh giá mãi lực của người Việt Nam đối với ngành này còn rất lớn. Ngoài ra, với kinh nghiệm trong lĩnh vực phân phối và tiếp thị bán lẻ của nhà đầu tư nước ngoài, đây có thể là đích đến tiếp theo của các dự án FDI tại Việt Nam.
Liệu ngành dịch vụ bán lẻ và phân phối có tạo nên đột biến đối với các dự án FDI trong 6 tháng cuối năm?
Chúng ta nên phân biệt rõ tính chất cam kết hay giải ngân vốn. Một nhà đầu tư có thể nói họ sẽ xây 10 siêu thị tại Việt Nam với tổng vốn 200 triệu USD trong một thời gian nhất định. Nhưng đây chỉ là cam kết đầu tư, còn vấn đề giải ngân trong bao lâu lại là chuyện khác. Vì vậy, sẽ không có chuyện tăng FDI đột biến trong lĩnh vực này.
Ông có cho rằng mục tiêu thu hút FDI từ 20-25 tỉ USD trong năm 2010 là khả thi?
Đương nhiên là khả thi nhưng đây chỉ là số vốn cam kết mà thôi, còn vốn giải ngân sẽ nằm trong khoảng từ 10-12 tỉ USD, tương đương 50% con số cam kết.
Năm 2009, các nhà đầu tư Mỹ đã dẫn đầu danh sách đầu tư tại Việt Nam. Ông có cho rằng họ sẽ tái lập vị trí này trong năm 2010?
Tôi cho rằng mức độ quan tâm của các nhà đầu tư Mỹ tại Việt Nam vẫn còn khá tốt, nhưng khả năng tài chính của họ đang không mấy khả quan vì nền kinh tế Mỹ vẫn chưa phục hồi tốt như dự kiến nên vốn giải ngân FDI của Mỹ tại Việt Nam năm 2010 sẽ không cao. Trong khi đó, các nền kinh tế châu Á đang phục hồi tốt với tỉ lệ tăng trưởng từ 5-6%, so với của Mỹ chỉ khoảng hơn 2%. Vì vậy, các nhà đầu tư Mỹ phải cạnh tranh với các nhà đầu tư châu Á để tái lập vị trí quán quân FDI tại Việt Nam.
Theo Thuonghieugroup.com
Cập nhật 05/08/2010