Dự kiến ngày 6.1.2011, tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (Petro Vietnam) sẽ chính thức khánh thành nhà máy lọc dầu Dung Quất.
Trao đổi với chúng tôi trước sự kiện này, ông Nguyễn Hoài Giang, tổng giám đốc công ty TNHH lọc- hoá dầu Bình Sơn, cho rằng khi hiệu quả, hiệu suất nhà máy càng được nâng cao thì thời gian thu hồi vốn cho dự án sẽ được rút xuống, có khi chỉ trong vòng mười năm chứ không phải 15 – 20 năm như tính toán.
Cơ sở nào để ông nhận định như vậy?
Sau 44 tháng thi công xây dựng, đến tháng 2.2009, nhà máy lọc dầu Dung Quất chính thức chế biến mẻ sản phẩm đầu tiên. Từ đó đến nay nhà máy đã nhập vào 8 triệu tấn dầu thô và sản xuất 7 triệu tấn sản phẩm các loại, xuất bán ra thị trường 6,8 triệu tấn sản phẩm xăng, dầu các loại. Do những biến động của thị trường nên suốt hai tháng qua, nhà máy phải hoạt động 105% công suất, có khi lên đến 107%, cao hơn công suất thiết kế cực đại khoảng 1.000 tấn sản phẩm các loại/ngày nhằm bình ổn thị trường xăng, dầu trong nước, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Năm nay, doanh thu của nhà máy đạt trên 53.000 tỉ đồng, đóng góp vào ngân sách nhà nước hơn 9.500 tỉ đồng.
Hiện tại, Petro Vietnam đã thuê nhà thầu JGC (Nhật Bản) tiến hành nghiên cứu khả thi chi tiết phương án mở rộng, nâng công suất nhà máy từ 6,5 triệu tấn lên 10 triệu tấn sản phẩm/năm. Dự kiến đến năm 2015, dự án mở rộng, nâng công suất nhà máy hoàn thành, đưa vào vận hành sản xuất.
Bên cạnh đó, nhà máy nhựa polypropylen – nhà máy hoá dầu đầu tiên thu hồi khí propylen của nhà máy lọc dầu Dung Quất – đã vận hành. Nhà máy nhiên liệu sinh học bio-ethanol sản xuất xăng nhiên liệu sạch cũng đang được triển khai tại Dung Quất. Petro Vietnam đang tiếp tục kêu gọi, thu hút đầu tư vào tổ hợp hoá dầu vệ tinh theo sau nhà máy lọc dầu Dung Quất. Hy vọng khi hoàn thành việc nâng công suất nhà máy lọc dầu Dung Quất, hình thành trung tâm lọc – hoá dầu quốc gia tại Dung Quất thì thời gian hoàn vốn đầu tư cho dự án lọc dầu Dung Quất có thể sẽ được rút ngắn hơn nhiều. Hiện nay, chúng tôi trong giai đoạn đang hoàn tất thủ tục quyết toán dự án nhà máy lọc dầu Dung Quất, dự kiến cuối tháng này sẽ hoàn thành, với tổng vốn đầu tư khoảng 3,053 tỉ USD.
Nhà máy chuẩn bị được khánh thành, vậy những lỗi kỹ thuật tại các phân xưởng công nghệ đã được xử lý xong chưa?
Tháng 5.2009, khi tổ hợp nhà thầu Technip bàn giao nhà máy cho công ty chúng tôi trực tiếp quản lý, vận hành thì vẫn còn bảy điểm bị lỗi kỹ thuật chính và 132 lỗi kỹ thuật nhỏ. Sau gần bảy tháng, nhà thầu Technip hiện đã khắc phục cơ bản, chỉ còn năm lỗi nhỏ và một lỗi kỹ thuật chính (chưa tách được triệt để khí hydro carbon ra khỏi dòng khí chua của dầu thô tại phân xưởng xử lý thu hồi lưu huỳnh). Theo kế hoạch, đến tháng 4.2011, nhà thầu Technip sẽ xử lý triệt để những lỗi còn lại này. Theo tôi, một dự án quy mô lớn như nhà máy lọc dầu Dung Quất với hàng triệu chủng loại thiết bị, công nghệ phức tạp thì trong quá trình vận hành phát sinh một số trục trặc kỹ thuật là điều đương nhiên. Vấn đề là làm thế nào để sẵn sàng đối phó, xử lý kịp thời những trục trặc ấy để đảm bảo nhà máy hoạt động an toàn, đạt hiệu quả.
Phải mất bao lâu thì đội ngũ kỹ sư, công nhân Việt Nam có thể làm chủ hoàn toàn công nghệ của nhà máy?
Trong thời gian chạy thử nhà máy bắt đầu từ tháng 2.2009, trên công trường có khoảng 141 chuyên gia, kỹ sư thuộc công ty SK Energy (Hàn Quốc) trợ giúp các kỹ sư, công nhân Việt Nam vận hành nhà máy an toàn, hiệu quả. Hiện tại, các chuyên gia trợ giúp vận hành đã rút dần, đến nay chỉ còn 81 người của nhà thầu SK trên công trường nhà máy lọc dầu Dung Quất. Khoảng tháng 3.2011, các chuyên gia, kỹ sư trợ giúp vận hành nhà máy sẽ rút hết về nước, đội ngũ kỹ sư, công nhân Việt Nam sẽ hoàn toàn làm chủ công nghệ nhà máy. Hiện tại, có 1.352 kỹ sư, công nhân vận hành làm việc theo “ba ca, bốn kíp” tại nhà máy lọc dầu Dung Quất.
Nhà máy mới xây dựng xong, hoạt động sản xuất mới 2,5 năm đã phải dừng lại để sửa chữa. Vì sao có tình trạng này?
Năm 2011, chúng tôi sẽ dừng nhà máy từ giữa tháng 7 đến giữa tháng 9 để bảo dưỡng tổng thể nhà máy theo hợp đồng đã ký kết với nhà thầu chính Technip. Theo thông lệ, trung bình ba đến bốn năm, hầu hết các nhà máy lọc dầu trên thế giới đều phải tuân thủ quy định dừng hoạt động để bảo dưỡng, sửa chữa nhà máy. Trong dịp tết dương lịch và tết Nguyên đán năm nay, tất cả lao động đều phải làm việc trên công trường mà không được nghỉ tết để chuẩn bị cho việc sửa chữa tổng thể nhà máy diễn ra vào quý 3 đúng tiến độ. Để bình ổn thị trường xăng, dầu trong nước ngay thời điểm nhà máy dừng hoạt động để bảo dưỡng, chúng tôi đã làm việc với các đầu mối tiêu thụ xăng, dầu tăng chuẩn bị phương án tích trữ sản phẩm tại các bồn, bể chứa; đồng thời nhập khẩu thêm sản phẩm xăng, dầu theo kế hoạch ngay từ đầu năm. Mặc dù có hai tháng dừng để bảo dưỡng nhà máy, nhưng chúng tôi tin là doanh thu có thể đạt 76.500 tỉ đồng và nộp ngân sách nhà nước là 14.500 tỉ đồng.
Nguồn dầu thô trong nước vẫn đảm bảo cho nhà máy lọc dầu Dung Quất hoạt động 100% công suất nhưng nhà máy vẫn nhập khẩu thêm nguyên liệu này từ nước ngoài?
Hiện tại, lượng dầu thô ở các mỏ dầu tại Việt Nam vẫn có thể cung cấp đủ cho nhà máy hoạt động 100% công suất. Việc nhập dầu thô từ nước ngoài về là để so sánh hiệu quả kinh tế, bởi có lúc nhập dầu thô từ nước ngoài về lợi nhuận không cao bằng sử dụng dầu thô trong nước nhưng cũng có lúc ngược lại, tuỳ vào sự biến động của giá cả dầu thô.
Sau hai năm đi vào hoạt động, nhà máy đã nhập vào 8 triệu tấn dầu thô, trong đó có khoảng 400.000 tấn nhập từ nước ngoài về, để chế biến sản phẩm xăng, dầu. Theo dự kiến, năm 2011 nhà máy sẽ nhập khoảng 1 triệu tấn dầu thô từ nước ngoài về pha trộn theo tỷ lệ 15- 22% với nguồn dầu thô trong nước nhằm đảm bảo hoạt động cho nhà máy lọc dầu Dung Quất.
Theo SGTT
Cập nhật: 25/12/2010