Sau 5 năm triển khai thực hiện Nghị định 134 và 2 năm thực hiện Quyết định 136, tình hình phát triển công nghiệp nông thôn trên cả nước đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần đáng kể vào công cuộc xóa đói giảm nghèo, thực hiện công nghiệp hóa nông nghiệp nông thôn. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập về cơ chế, chính sách làm cho hoạt động khuyến công chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng - đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương về vấn đề này.
Xin Thứ trưởng cho biết đánh giá của mình về hiệu quả hoạt động khuyến công 5 năm qua?
Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng
- 5 năm thực hiện Nghị định 134 và 2 năm thực hiện Quyết định 136 là thời gian chưa dài nhưng cũng góp phần đáng kể vào sự nghiệp công nghiệp hóa nông nghiệp nông thôn. Ưu điểm nổi bật nhất trong các hoạt động khuyến công 5 năm qua là đã góp phần vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế - xã hội nông thôn. Nhiều ngành nghề tiểu thủ công nghiệp truyền thống được khôi phục, duy trì và phát triển, nhiều nghề mới được phổ biến và nhân rộng. Công nghiệp nông thôn đã thu hút và giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho hàng chục ngàn lao động. Một trong những chương trình được đánh giá cao là hoạt động đào tạo nghề, truyền nghề. 5 năm qua đã có 329.620 lao động nông thôn được học nghề với mức hỗ trợ đào tạo trung bình 498.000 đồng/người/khóa. Hoạt động khuyến công đã hỗ trợ đào tạo nâng cao năng lực quản lý cho 17.166 lượt chủ doanh nghiệp, cán bộ quản lý của các cơ sở công nghiệp nông thôn. Tổ chức 736 đoàn tham quan khảo sát học tập kinh nghiệm ở trong và ngoài nước. Tổ chức 229 cuộc hội thảo, hội nghị tập huấn chuyên đề phục vụ phát triển công nghiệp nông thôn. Hỗ trợ xây dựng 786 mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất sản phẩm mới, công nghệ mới, mô hình hoạt động sản xuất, kinh doanh giỏi. Hỗ trợ 1.013 cơ sở ứng dụng công nghệ mới, thiết bị hiện đại vào sản xuất. Ngoài ra còn hỗ trợ tổ chức các hội chợ triển lãm hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp khu vực; hỗ trợ xây dựng, đăng ký thương hiệu cho 228 doanh nghiệp công nghiệp nông thôn. Tư vấn hỗ trợ lập 156 dự án đầu tư vào sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp. Hỗ trợ lập quy hoạch chi tiết và xây dựng kết cấu hạ tầng cho trên 200 cụm công nghiệp; hỗ trợ thành lập các hiệp hội ngành nghề các cấp. Những hình thức hỗ trợ trên đã giúp các cơ sở công nghiệp nông thôn có hướng đầu tư đúng, hiệu quả, nâng cao năng lực quản lý, mở rộng sản xuất - kinh doanh, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường; đưa giá trị xuất khẩu tiểu thủ công nghiệp cả nước tăng 20,08%.
Mặc dù có nhiều đổi mới nhưng nhiều ý kiến cho rằng, sự chuyển biến của công nghiệp nông thôn vẫn còn rất chậm so với yêu cầu. Thứ trưởng nhận định như thế nào về vấn đề này?
- Đúng là hiện nay có một số chính sách khuyến công liên quan đến đất đai; ưu đãi đầu tư; khoa học công nghệ chưa thực hiện được nhiều. Quy mô của các đề án khuyến công còn nhỏ, chưa có sức lan tỏa lớn trong các địa phương. Việc triển khai một số nội dung hoạt động khuyến công theo 7 tiểu chương trình tại Quyết định số 136 còn chậm, chưa đồng đều. Nguyên nhân một phần do trình độ năng lực, số lượng đội ngũ cán bộ khuyến công vừa thiếu, vừa yếu; hệ thống khuyến công viên tại cấp huyện, xã chưa hình thành; việc xây dựng, bổ sung hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về công tác khuyến công của một số địa phương còn chậm; phân cấp thẩm định cấp cơ sở các đề án khuyến công quốc gia ở một số nơi chưa nghiêm túc; cơ chế cấp phát, quản lý, quyết toán kinh phí khuyến công địa phương ở nhiều nơi còn phức tạp và chồng chéo; định mức hỗ trợ kinh phí khuyến công ở một số nội dung còn thấp, thiếu hấp dẫn; công tác thông tin tuyên truyền còn hạn chế, chưa đa dạng; nhận thức của một số địa phương về hoạt động khuyến công chưa đầy đủ, thiếu thống nhất; nhiều người dân chưa tiếp cận được đầy đủ thông tin và chính sách của nhà nước về hoạt động khuyến công; chính sách đãi ngộ đối với mạng lưới khuyến công viên chưa đủ hấp dẫn. Hậu quả là việc đăng ký kế hoạch, thẩm định xét giao kế hoạch các đề án khuyến công còn khá phức tạp; năng lực triển khai đề án khuyến công ở một số địa phương chưa đạt yêu cầu; công tác kiểm tra giám sát chưa thực hiện thường xuyên; công tác thống kê, báo cáo đánh giá kết quả còn hạn chế, chưa đảm bảo chất lượng.
Là cơ quan chủ quản, Bộ Công Thương có những giải pháp gì để hoạt động khuyến công thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn, thưa Thứ trưởng?
- Với mục tiêu đến 2012 sẽ thực hiện đạt và vượt các chỉ tiêu đề ra tại Quyết định số 136/2007/QĐ-TTg, Bộ Công Thương chỉ đạo hoạt động khuyến công thời gian tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh triển khai các nội dung của Nghị định 134/2004/NĐ-CP, quan tâm xây dựng, thực hiện các chương trình, đề án khuyến công có trọng tâm, trọng điểm. Tập trung khuyến khích, hỗ trợ thúc đẩy phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp theo quy hoạch giai đoạn đến năm 2015 - 2020, tầm nhìn 2030. Phát huy lợi thế so sánh, thế mạnh về các nguồn lực (tài nguyên, nguồn nguyên liệu, thị trường và lao động) tại mỗi vùng, mỗi địa phương để phát triển công nghiệp nông thôn; xây dựng các ngành, sản phẩm tiêu biểu, có sức cạnh tranh cao; tăng cường liên kết trong vùng và liên kết vùng.
Bộ Công Thương cũng đề ra 6 giải pháp thực hiện gồm: Tiếp tục hoàn thiện, cải cách, phân cấp quản lý các chính sách về khuyến công; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ khuyến công các cấp; huy động, lồng ghép nhiều nguồn kinh phí để đẩy mạnh hoạt động khuyến công; tăng cường phối hợp hoạt động, huy động thêm nguồn lực tham gia hoạt động khuyến công; đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền; nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường kiểm tra, giám sát, thống kê đánh giá, để quản lý tốt chương trình khuyến công.
Bộ Công Thương cũng chỉ đạo các đơn vị tiếp tục thực hiện mạnh mẽ, đồng bộ cả 7 chương trình nội dung hoạt động khuyến công, trong đó chú trọng 4 nội dung chính: Phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, hỗ trợ phát triển làng nghề, hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn, triển khai hoạt động tư vấn cung cấp thông tin; hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm; tăng cường liên kết, trao đổi kinh nghiệm trong phát triển ngành và hoạt động khuyến công; gắn hoạt động khuyến công với tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới.
Theo thứ trưởng, yếu tố nào là quan trọng nhất?
- Tôi cho rằng, quan trọng nhất vẫn là yếu tố con người. Bởi vì từ việc xây dựng đến thực hiện chính sách đều do con người thực hiện. Trong đó, quan trọng nhất là đội ngũ cán bộ làm công tác khuyến công từ trung ương đến địa phương phải thật sự năng động, tự tin, vận dụng linh hoạt, dám làm, dám chịu trách nhiệm để tạo điều kiện tốt nhất cho các cơ sở thụ hưởng. Những người xây dựng chính sách cũng phải đầu tư thời gian tìm hiểu thực tế, để không chỉ “đưa chính sách vào cuộc sống” mà còn phải “đưa cuộc sống vào chính sách” nhằm cho ra những chính sách phù hợp, dễ thực hiện. Các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn phải chủ động cập nhật thông tin, tìm kiếm thị trường, đổi mới công nghệ, học hỏi kỹ năng và kiến thức quản lý, mạnh dạn đầu tư, quan tâm người lao động. Bộ Công Thương và Cục Công nghiệp địa phương luôn sẵn sàng hỗ trợ để giúp đỡ các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn phát triển ngày càng mạnh mẽ.
Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!
Nguồn từ Công Thương
Theo thuonghieugroup.com
Cập nhật: 06/01/2011