Hiệp hội Các nhà sản xuất xe đạp châu Âu (EMBA) vừa gửi đơn yêu cầu rà soát cuối kỳ đối với mặt hàng xe đạp lên Uỷ ban
Châu Âu (EC). Theo đó, việc EC xem xét để đưa ra quyết định
có rà soát cuối kỳ hay không sẽ có ý nghĩa rất quan trọng đối
với ngành sản xuất xe đạp của nước ta.
Hàng loạt doanh nghiệp phá sản
Được biết, ngày 14/7/2005, EU đã quyết định áp thuế chống bán phá giá đối với mặt hàng xe đạp có mã số HS 8712 00 10 (xe đạp đua), 8712 00 80 , 8712 00 30 (các loại khác) của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường này với các mức thuế 15,8% (đối với riêng Công ty TNHH Always) và 34,5% được áp dụng cho tất cả các công ty khác.
Trong 5 năm áp thuế chống bán phá giá, hàng loạt doanh nghiệp sản xuất xe đạp đi vào tình trạng phá sản, buộc phải chuyển đổi lĩnh vực kinh doanh. Bên cạnh đó, lượng xe đạp Việt Nam xuất khẩu sang EU đã sụt giảm nghiêm trọng.
Cụ thể, năm 2005, lượng xe xuất khẩu sang EU đạt trên 1 triệu chiếc thì đến năm 2009 giảm xuống còn trên 21.400 chiếc. Khi chưa bị áp thuế, xe đạp xuất khẩu chiếm tới 80% sản lượng của toàn ngành, còn tiêu thụ trong nước chỉ khoảng 20%. Nhưng từ năm 2005 đến 2009, lượng xuất khẩu xe đạp của Việt Nam liên tục bị sụt giảm, với tỷ trọng lần lượt là 60%, 45%, 30%, 20% và 15%.
Đến năm 2007 và 2008, lượng xe đạp xuất khẩu của Việt Nam vào EU chỉ còn chiếm 0,61% và 0,40% tổng lượng nhập khẩu xe đạp của thị trường này. Đây là thị phần không đáng kể theo quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và EU về chống bán phá giá.
Nhân công thất nghiệp
Ông Châu Vĩnh Chí - đại diện Công ty Asama Yuh Jiun Int’l Việt Nam cho biết, năm 2005, lượng xuất khẩu của công ty ông mỗi năm trên 200.000 chiếc xe đạp, tuy nhiên đến cuối năm 2006 công ty đã không thể xuất khẩu được vì thuế chống bán phá giá xe đạp quá cao. Theo đó, số lượng lao động cũng giảm đáng kể, từ trên 1.200 nhân công đã giảm xuống còn 560 người. Điều đáng nói là không chỉ công ty ông bị ảnh hưởng mà cả nhân công của các công ty vệ tinh cung cấp nguyên, nhiên vật liệu cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi quyết định này.
Còn phía công ty Xe đạp High Ride, tình trạng cũng chẳng hơn khi 90% công nhân buộc phải nghỉ việc. Số còn lại chủ yếu làm gia công như sơn khung cho các doanh nghiệp xe đạp khác.
Hay một doanh nghiệp lớn như Dragon Đồng Nai bị phá sản, hàng loạt doanh nghiệp khác cũng nằm trong khả năng phá sản. Bởi để đáp ứng nhu cầu của 1 doanh nghiệp xuất khẩu xe đạp, sẽ có khoảng 30 doanh nghiệp khác sản xuất linh kiện, vì vậy sẽ có tác động dây chuyền.
Cũng theo số liệu từ Bộ Công Thương, trong giai đoạn trước năm 2005, tổng số lao động toàn ngành sản xuất xe đạp của Việt Nam là 210.000 người, thì đến đầu năm 2010, con số này chỉ khoảng 5.000 lao động. Như vậy, sau 5 năm bị áp thuế chống bán phá giá, ngành sản xuất xe đạp của Việt Nam gần như kiệt quệ với hàng loạt doanh nghiệp đã và tiếp tục phải đối mặt với phá sản.
Chờ đợi
Trước những khó khăn trên, mới đây, Hiệp hội Các nhà sản xuất xe đạp châu Âu (EMBA) đã gửi đơn yêu cầu rà soát cuối kỳ đối với mặt hàng này lên Uỷ ban Châu Âu (EC). Theo đó, việc EC xem xét để đưa ra quyết định có rà soát cuối kỳ hay không sẽ có ý nghĩa rất quan trọng đối với ngành sản xuất xe đạp của nước ta. Nếu EC bác bỏ đơn của EMBA thì thuế chống phá giá sẽ tự động chấm dứt vào ngày 15/7. Trong trường hợp EC tiến hành rà soát, mức thuế trên sẽ được duy trì tiếp trong 12 tháng, cho đến khi có kết quả rà soát.
Trước vấn đề trên, ông Vũ Bá Phú - Phó Cục trưởng Cục quản lý cạnh tranh, Bộ Công thương khẳng định “Các doanh nghiệp xe đạp xuất khẩu của VN chủ yếu là các doanh nghiệp vừa nhỏ, thậm chí rất nhỏ thì họ không có đủ tiềm lực tài chính để có thể bán phá giá sản phẩm của họ vào bất cứ thị trường nào, chứ không chỉ tiêng thị tường EU. Do đó, các doanh nghiệp xuất khẩu VN không bán phá giá xe đạp vào EU thời gian qua và trong thời gian tới”.