Sự kiện cao nguyên đá Đồng Văn vừa được Unesco công nhận là công viên đá địa chất toàn cầu lớn thứ 2 tại Đông Nam Á vào cuối tháng 10 năm nay, đã mở ra một cơ hội lớn cho Hà Giang trong việc bảo tồn di sản thiên nhiên gắn với việc phát triển kinh tế, góp phần xóa đói giảm nghèo cho đồng bào vùng cao núi đá. Ông Ma Ngọc Giang – Giám đốc Ban quản lý Công viên địa chất Đồng Văn
Phóng viên Báo Điện tử Tầm nhìn đã có cuộc trao đổi với ông Ma Ngọc Giang – Giám đốc Ban quản lý Công viên địa chất Đồng Văn - xung quanh nội dung này.
Ông có thể khái quát về sự ra đời của Công viên đá địa chất toàn cầu Đồng Văn?
Ông Ma Ngọc Giang: Công viên địa chất là một mô hình rất mới trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Các nhà khoa học cho rằng đây là một mô hình thích hợp nhất để bảo tồn di sản, có thể kéo con người về với thiên nhiên, khiến thiên nhiên gần hơn với con người. Đồng thời mô hình công viên địa chất là nơi để con người có thể đến thăm quan, tìm hiểu, học tập và biết đến nhiều hơn nữa về việc bảo tồn phát huy những giá trị di sản… Từ đó các nhà khoa học đã hình thành ý tưởng tập hợp thành một mạng lưới công viên địa chất hoạt động bắt nguồn ở Châu âu, đến năm 2000 thì hình thành hệ thống công viên địa chất toàn cầu, có mục tiêu hành động cụ thể. Sau 4 năm, năm 2004 chính thức hình thành mạng lưới công viên địa chất toàn cầu, tập hợp tất cả các công viên địa chất trên thế giới có những mục tiêu, tiêu chí chung để phát triển.
Riêng ở Việt Nam, dự án công viên địa chất được hình thành từ khi các nhà khoa học địa chất của Bỉ đến tham khảo ở khu vực phía Bắc của Việt Nam. Khi đến Đồng văn Hà Giang, họ đã sửng sốt trước khung cảnh hoang mạc đá ở đây, từ diện mạo đến kiến trúc toát lên vẻ đẹp có một không hai. Từ đó họ đưa ra ý tưởng xây dựng đề án công viên địa chất ở khu vực phía Bắc và lấy Hà giang làm tâm điểm. Đến cuối năm 2006 thì đề án công viên địa chất Đồng văn được phê duyệt, và đến cuối tháng 10/2010 , công viên địa chất cao nguyên đá Đồng văn đã ra đời gồm có 4 huyện vùng cao của Hà giang là Đồng Văn, Mèo Vạc, Yên Minh và Quản Bạ.
Ý nghĩa đặc biệt của cao nguyên đá Đồng văn trong giai đoạn mới, sau khi trở thành công viên đá địa chất toàn cầu, đối với sự phát triển nói chung của kinh tế Hà Giang là gì, thưa ông?
Ông Ma Ngọc Giang: Điểm đặc biệt để cao nguyên đá Đồng Văn được công nhận là công viên địa chất toàn cầu, ngoài giá trị tự nhiên, chính là yếu tố con người. Chúng tôi đã gắn liền mục đích xây dựng công viên địa chất để bảo tồn giá trị di sản với xóa đói giảm nghèo cho đồng bào các dân tộc trên vùng đất vốn còn rất nhiều khó khăn này.
Hơn nữa tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, nổi bật là các di sản địa chất, cùng với những giá trị di sản nhân văn không chỉ đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để phát triển một công viên đá địa chất mà quan trọng hơn là nó sẽ trở thành biểu tượng du lịch và di sản tự nhiên văn hóa Hà giang nói riêng và của Việt Nam nói chung. Điều mà chúng ta có thể nhận thấy rất rõ là sau sự kiện này thì tên tuổi của Hà Giang và nói rộng hơn là Việt Nam sẽ được thế giới biết đến ngày càng nhiều hơn. Đây sẽ là điểm đến hấp dẫn cho khách du lịch trong nước và quốc tế…
Không chỉ phát triển kinh tế du lịch đơn thuần, vì khi du khách đến với Hà Giang nhiều hơn, cơ hội thu hút đầu tư cũng như quảng bá hình ảnh đất và người Hà Giang cũng sẽ nhiều hơn… Do đó, hội nhập kinh tế cũng không còn là vấn đề quá xa vời…
Vậy những phương hướng cụ thể nhằm biến khó khăn thành lợi thế của cao nguyên đá là gì, thưa ông?
Ông Ma Ngọc Giang: Hiện tại các điều kiện về hạ tầng cơ sở, trình độ năng lực quản lý và nhận thức của người dân còn rất yếu…. Nhưng chúng tôi đang nỗ lực hết mình để xây dựng mô hình “công viên địa chất” xứng với tiềm năng và ý nghĩa của nó. Vấn đề lớn nhất hiện nay là đầu tư về cơ sở hạ tầng một cách đồng bộ từ, cũng như phát triển hệ thống dịch vụ du lịch hoàn thiện. Nâng cao ý thức bảo vệ tài tài nguyên thiên nhiên cho cư dân địa phương.
Trước mắt, chúng tôi đã mở nhiều lớp đào tạo về chuyên môn, ngoại ngữ cho các hướng dẫn viên du lịch hiểu sâu hơn về những giá trị tự nhiên, giá trị nhân văn để họ có thể giới thiệu về công viên địa chất khi có khách du lịch đến thăm quan… Đồng thời tập trung hướng dẫn đồng bào biết cách tự làm du lịch như: phát triển mô hình du lịch HomeStay, để đồng bào có thể vừa giới thiệu về thiên nhiên hùng vĩ của công viên đá, vừa tự giới thiệu về bản sắc văn hóa riêng của mình. Giúp đỡ đồng bào biết tự nuôi nhiều gà đen nhiều hơn, nấu rượu ngô, trồng rau sạch, nuôi nhiều ong để lấy mật… và phát triển nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống của phục vụ tại chỗ cho khách du lịch.
Trong tương lai, chúng tôi sẽ trình chính phủ đề án Đầu tư và phát triển công viên đá địa chất toàn cầu về quy hoạch cụ thể, chi tiết dự án cấp nhà nước theo tiêu chí chung của thế giới. Dự kiến, sẽ thành lập 3 trung tâm bảo tồn tại 3 huyện là Quản Bạ, Yên Minh và Đồng Văn để bảo tồn các di sản quý hiếm và là điểm đón khách du lịch đến thăm quan. Bên cạnh đó, tích cực vận động bà cao, đẩy lùi thói quen phá đá làm nương, xếp rào… nhằm bảo tồn nguyên trạng di sản. Đồng thời đẩy mạnh công tác quảng bá cho du khách gần xa đến với Công viên địa chất toàn cầu Đồng văn ngày càng nhiều hơn….
Hiện tại, Hà Giang đang rất cần các nhà đầu tư chiến lược, các chuyên gia giỏi, sự quan tâm của chính phủ từ hạ tầng cơ sở, đến chính sách thu hút đầu tư, con người… đến với cao nguyên Đồng Văn trong giai đoạn còn nhiều khó khăn này, để biến mục tiêu sớm thành hiện thực trong tương lai không xa…
Xin cảm ơn ông!
Theo Tầm Nhìn
Cập nhật: 23/12/2010